Zespół jelita drażliwego (ZJD) znany także jako IBS (irritable bowel syndrome) jest stwierdzany na bazie równoczesnego współwystępowania kilku charakterystycznych objawów. Osoba chora dostrzega u siebie dyskomfort lub powtarzający się ból w jamie brzusznej odczuwany przez co najmniej 3 dni w każdym z trzech ostatnich miesięcy. Ponadto muszą mu towarzyszyć dodatkowe oznaki: polepszenie samopoczucia po wypróżnieniu, początek dolegliwości powiązany ze zmianą wyglądu lub cyklu oddawania stolca.

Nie udaje się wskazać żadnych konkretnych odchyleń w budowie, które stanowiłyby przyczynę wspomnianych symptomów. W związku z tym zespół jelita drażliwego kwalifikowany jest do schorzeń czynnościowych. Wykrycie ZJD jest możliwe po uzyskaniu wyników odpowiednich prób laboratoryjnych oraz obrazowych takich jak badanie krwi, USG, kolonoskopia.

Samopoczucie osób z ZJD istotnie pogarszają symptomy będące konsekwencją dyspepsji. Występuje ona u prawie 30-60% chorych i najczęściej jest charakteryzowana jako przewlekły ból na wysokości żołądka. W subiektywnych relacjach jest on określany jako: odczucie przepełnienia po posiłku, mdłości, zgagi. Co więcej z ZJD mogą współwystępować permanentne bóle kostno-szkieletowe a także syndrom ciągłego przemęczenia.

Dostrzegalne są także dość niespecyficzne dolegliwości takie jak: ból głowy, przyspieszony rytm serca, problemy z zasypianiem, obniżone libido, częsta potrzeba oddawania moczu. Ze względu na towarzyszące zaburzenia w sferze psychiki takie jak napady lęku czy depresji ZJD znany jest także pod nazwą nerwica przewodu pokarmowego. Problemy emocjonalne w dużym stopniu są efektem odczuwanych dolegliwości fizjologicznych. Z reguły diagnozowany jest u osób przejawiających stresujący tryb życia.

Obraz kliniczny ZJN jest złożony i stąd głównie wynikają trudności z postawieniem właściwej diagnozy. Geneza rozwoju tego zaburzenia łączy się prawdopodobnie z zakłóceniami unerwienia przewodu trawiennego oraz nadmierną wrażliwością trzewną.

Współczesna medycyna często pozostaje bezsilna wobec objawów niektórych chorób. Suplementy diety często stanowią istotne wsparcie farmakoterapii, wpływając na poprawę samopoczucia chorych. Korzystając z mądrości medycyny indyjskiej pacjenci z ZDJ także mają szansę poprawić komfort swojego funkcjonowania.